Trả lời nhanh: Từ ngày 06/6/2026, vi mạch vi xử lý, vi mạch máy vi tính và vi mạch điều khiển có thể thuộc diện giấy phép xuất khẩu theo Thông tư 30/2026/TT-BKHCN. Không phải mọi chip 32-bit hoặc đạt 5 GFLOPS đều cần giấy phép: hàng phải đồng thời thuộc HS 8542.31.00 hoặc 8542.39.00, đúng mô tả 5 GFLOPS/ALU từ 32-bit và có tổng khả năng xử lý TPP trên 6.000.
Đối với doanh nghiệp gia công, sản xuất xuất khẩu, hồ sơ kỹ thuật của chip phải nối được với mã vật tư, BOM, định mức, lot/part number, tờ khai và giấy phép. Sai khác giữa datasheet, invoice, hệ thống kho và báo cáo quyết toán là rủi ro trực tiếp khi thông quan hoặc kiểm tra sau thông quan.
Bài viết áp dụng cho xuất khẩu từ Việt Nam và được rà soát theo văn bản có hiệu lực đến ngày 27/9/2026. Bản tiếng Anh và tiếng Trung là bản dịch pháp luật Việt Nam, không phải tư vấn theo pháp luật Hoa Kỳ hoặc Trung Quốc.
1. Bốn điều kiện phải kiểm tra đồng thời
| Lớp kiểm tra | Dữ kiện phải có | Rủi ro thường gặp |
|---|---|---|
| Mã HS | 8542.31.00 hoặc 8542.39.00; xác định đúng IC rời, module, bo mạch hay thiết bị hoàn chỉnh | Dùng 8542.39 như mã dự phòng hoặc tách tưởng tượng chip khỏi bo mạch |
| Mô tả | Vi mạch xử lý/vi mạch máy vi tính/vi mạch điều khiển, từ 5 GFLOPS, ALU từ 32-bit | Suy ra GFLOPS từ GHz hoặc suy ra ALU từ độ rộng bus |
| Đặc điểm kỹ thuật | Một hoặc nhiều đơn vị xử lý có tổng TPP trên 6.000 | Dùng số “AI TOPS” quảng cáo mà thiếu MacTOPS, precision và cấu trúc lõi |
| Giao dịch | Người nhập khẩu, người dùng cuối, địa điểm, mục đích và tuyến thanh toán rõ ràng | Người mua, người nhận và người sử dụng là các bên khác nhau nhưng không giải trình |
Điều 2 Thông tư 30/2026/TT-BKHCN và khoản 3 Điều 7 Nghị định 259/2025/NĐ-CP yêu cầu hàng phải đồng thời khớp mã HS, mô tả và đặc điểm kỹ thuật/công nghệ. Vì vậy, một điều kiện đơn lẻ không đủ để chốt diện giấy phép.
2. Phân loại HS trước khi làm hồ sơ giấy phép
HS 8542.31.00 áp dụng cho bộ xử lý và bộ điều khiển, có hoặc không kết hợp bộ nhớ, bộ chuyển đổi, mạch logic, khuếch đại, định thời hoặc mạch khác. HS 8542.39.00 là mạch điện tử tích hợp loại khác, chỉ xem xét sau khi loại trừ các phân nhóm riêng về bộ xử lý/bộ điều khiển, bộ nhớ và khuếch đại.
Nếu chip đã gắn trên PCB cùng linh kiện, đầu nối và nguồn, hàng có thể là bo mạch hoặc module thuộc mã khác. Nếu xuất máy chủ, máy tính, bộ điều khiển công nghiệp hay thiết bị mạng hoàn chỉnh, phải phân loại thiết bị ở trạng thái thực xuất. Không lấy mã 8542 của chip bên trong để khai cho toàn bộ máy.
Doanh nghiệp nên lập phiếu phân loại gồm ảnh hàng, package, model/part number, datasheet, block diagram, chức năng chính, trạng thái IC rời/đã gắn và căn cứ GIR. Có thể xem phân tích kỹ thuật chi tiết tại bài HS code vi mạch xử lý và công thức TPP của Global HS Code Checker.
3. Hồ sơ kỹ thuật và bảng tính TPP
Phụ lục Thông tư 30 quy định TPP dựa trên MacTOPS và độ dài bit lớn nhất của hạng tử trong phép tính nhân; nếu mạch có nhiều đơn vị xử lý thì cộng TPP của toàn bộ đơn vị. Hồ sơ nội bộ nên có một bảng cho từng CPU, GPU, NPU, DSP hoặc accelerator với nguồn trích dẫn cụ thể.
- GFLOPS tối đa, loại phép toán và độ chính xác tương ứng.
- Kiến trúc ALU và độ rộng truy cập; không dùng độ rộng bus thay thế.
- MacTOPS lý thuyết tối đa của từng đơn vị xử lý.
- Độ dài bit lớn nhất, phép tính TPP từng đơn vị và tổng TPP.
- Firmware/configuration có thể mở khóa hiệu năng sau giao hàng.
- Tài liệu nhà sản xuất, phiên bản, ngày ban hành và trang trích dẫn.
Nếu datasheet chỉ ghi “20 TOPS AI”, chưa đủ cơ sở tính TPP. Cần yêu cầu nhà sản xuất xác nhận đây có phải MacTOPS lý thuyết tối đa hay không, precision nào và áp dụng cho lõi nào. Không tự quy đổi bằng giả định.
4. Cơ quan và hồ sơ giấy phép
Theo Điều 3 Thông tư 30, Bộ Khoa học và Công nghệ phân cấp cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cấp, cấp lại, sửa đổi, bổ sung giấy phép đối với hàng lưỡng dụng thuộc phạm vi quản lý của Bộ. Một bộ hồ sơ được nộp trực tiếp, qua bưu chính hoặc trực tuyến qua Cơ chế một cửa quốc gia/hệ thống thủ tục hành chính của địa phương.
Hồ sơ theo Điều 9 Nghị định 259/2025/NĐ-CP gồm:
- Đơn đề nghị cấp giấy phép theo Phụ lục III, một bản chính.
- Cam kết của nhà nhập khẩu hoặc người dùng cuối về việc không dùng hàng cho vũ khí hủy diệt hàng loạt và không cung cấp cho bên bị chỉ định: một bản chính tiếng Anh và một bản dịch tiếng Việt, đều được thương nhân xác nhận.
- Hợp đồng và giấy phép của cơ quan có thẩm quyền nếu có, bản sao.
- Báo cáo giao dịch theo giấy phép trước theo Phụ lục IV, trừ hồ sơ xin giấy phép theo thời hạn.
- Quyết định xác nhận Chương trình tuân thủ nội bộ của Bộ Công Thương nếu xin giấy phép theo thời hạn.
Giấy phép theo từng chuyến có hiệu lực 3 tháng. Giấy phép theo thời hạn có hiệu lực 12 tháng, không hạn chế số lượng trong phạm vi giấy phép, nhưng chỉ áp dụng cho thương nhân đã được xác nhận Chương trình tuân thủ nội bộ. Hồ sơ thiếu được yêu cầu bổ sung trong 5 ngày làm việc; sau khi đủ hồ sơ hoặc có ý kiến cơ quan liên quan, thời hạn cấp/từ chối là 7 ngày làm việc theo Điều 9.
5. Chuẩn hóa mô tả hải quan và chứng từ
Mô tả tham khảo, chỉ sử dụng khi đúng hàng thực tế:
“Vi mạch xử lý/bộ điều khiển dạng IC rời, model/part number ..., package ..., kiến trúc ..., hiệu năng tối đa ... GFLOPS, ALU ... bit, tổng TPP ..., hãng ..., nước sản xuất ..., hàng mới 100%, xuất khẩu từ Việt Nam, giấy phép số ... ngày ...”
Không ghi chung “chip điện tử”, “linh kiện máy tính” hoặc “IC 32-bit”. Tên hàng, model, part number, lot code, package, hiệu năng và đơn vị đo phải thống nhất giữa giấy phép, tờ khai, hợp đồng, invoice, packing list, catalogue, bảng tính TPP và cam kết người dùng cuối.
6. Quản trị hàng gia công, sản xuất xuất khẩu
Với vi mạch có kích thước nhỏ, giá trị cao và nhiều mã gần giống, kiểm soát theo part number và lot code quan trọng hơn tên gọi chung. Mỗi mã vật tư trong ERP/kho nên liên kết được với HS, model, revision, package, nhà cung cấp, nước sản xuất và trạng thái kiểm soát giấy phép.
- BOM phải phân biệt chip cùng họ nhưng khác hậu tố hiệu năng hoặc firmware.
- Định mức phải phản ánh hao hụt, chip lỗi, mẫu thử, hàng trả lại và phế liệu thực tế.
- Phiếu nhập–xuất kho và lệnh sản xuất phải truy được lot/part number đã dùng cho từng thành phẩm.
- Thay thế tương đương cần đánh giá lại HS, TPP và giấy phép trước khi đưa vào sản xuất.
- Hàng mẫu, hàng bảo hành, tạm xuất sửa chữa hoặc tái xuất vẫn phải kiểm tra phạm vi giấy phép.
Trước kỳ báo cáo quyết toán, cần đối chiếu tờ khai–sổ kho–BOM–định mức–lệnh sản xuất–thành phẩm và xử lý chênh lệch theo đúng hồ sơ. Xem thêm dịch vụ rà soát báo cáo quyết toán hàng gia công, sản xuất xuất khẩu.
7. Lưu hồ sơ và kiểm tra sau thông quan
Điều 15 Nghị định 259 yêu cầu thương nhân chịu trách nhiệm về tính chính xác, trung thực; hợp tác khi kiểm tra; lưu hồ sơ hàng được cấp phép tối thiểu 5 năm và báo cáo hằng năm trước ngày 30/01 theo mẫu. Bộ hồ sơ lưu nên gồm cả phiên bản datasheet đã dùng, email xác nhận nhà sản xuất, bảng tính TPP, lịch sử thay đổi cấu hình, end-use statement, giấy phép và bằng chứng giao nhận.
Khi kiểm tra sau thông quan, cơ quan hải quan có thể đối chiếu giấy phép với dữ liệu kho, sổ kế toán, tài liệu kỹ thuật và hàng thay thế. Doanh nghiệp nên dựng trước “audit trail” từ part number mua vào đến thành phẩm xuất khẩu. Xem quy trình chuẩn bị hồ sơ kiểm tra sau thông quan.
8. Quy trình đề xuất trước khi xuất khẩu
- Khóa model/part number, package, revision và trạng thái hàng thực xuất.
- Phân loại IC rời, module, bo mạch hay thiết bị hoàn chỉnh.
- Xác minh GFLOPS, ALU và tính TPP cho toàn bộ đơn vị xử lý.
- Lập ma trận HS–mô tả–đặc điểm kỹ thuật–mã tham chiếu 3A501.a.16.
- Thẩm tra người mua, người nhận, người dùng cuối, địa điểm và mục đích.
- Chuẩn bị hồ sơ Điều 9 Nghị định 259 và nộp đúng cơ quan cấp tỉnh.
- Đối chiếu giấy phép với chứng từ và dữ liệu ERP trước khi mở tờ khai.
- Lưu hồ sơ tối thiểu 5 năm, theo dõi hạn giấy phép và thực hiện báo cáo.
9. Dịch vụ của Dương Minh Logistics
Dương Minh Logistics hỗ trợ rà soát HS code; chuẩn hóa ma trận kỹ thuật và hồ sơ giấy phép; kiểm tra tính nhất quán của part number, TPP và chứng từ; thực hiện thủ tục hải quan xuất khẩu; đối chiếu BOM–định mức–nhập xuất tồn; rà soát báo cáo quyết toán và chuẩn bị hồ sơ sau thông quan.
Dương Minh Logistics không thay cơ quan cấp phép kết luận thông số kỹ thuật và không cam kết kết quả cấp phép. Kết luận chỉ được chốt sau khi nhận đủ mẫu hàng, datasheet, architecture manual, xác nhận nhà sản xuất, hợp đồng và thông tin người dùng cuối. Xem thêm hướng dẫn chung về hàng lưỡng dụng và gói dịch vụ tư vấn thủ tục hải quan.
10. Câu hỏi thường gặp
Chip đạt 5 GFLOPS và 32-bit có chắc chắn phải xin giấy phép?
Không. Hàng còn phải thuộc đúng HS 8542.31.00 hoặc 8542.39.00 và có tổng TPP trên 6.000. Các điều kiện phải đồng thời khớp.
Bo mạch có chip hiệu năng cao có khai HS 8542.31.00 không?
Không mặc nhiên. Phải phân loại hàng ở trạng thái thực xuất. Bo mạch, module hoặc thiết bị hoàn chỉnh có thể thuộc mã khác.
Mã 3A501.a.16 có khai trên tờ khai Việt Nam không?
Không. Đây là mã ECCN tham chiếu trong danh mục kiểm soát, không phải mã HS. Nếu có yếu tố công nghệ Hoa Kỳ hoặc tái xuất, phải phân tích pháp luật nước ngoài riêng.
Nguồn pháp lý chính thức
- Thông tư 30/2026/TT-BKHCN và bản ký kèm Phụ lục.
- Nghị định 259/2025/NĐ-CP và bản ký chính thức.
- Thông tư 31/2022/TT-BTC về Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam.
- Luật Hải quan số 54/2014/QH13.
Nội dung chỉ cung cấp thông tin pháp lý chung. Kết luận cho một lô hàng phải dựa trên hàng thực tế, model/part number, kiến trúc, bảng tính TPP, xuất xứ, người dùng cuối, mục đích sử dụng và văn bản có hiệu lực tại ngày giao dịch.
